روستاي برکوک

چه جمعه ها که یک به یک غروب شد نیامدی

چه بغضها که در گلو رسوب شد نیامدی

خلیل آتشین سخن تبربه دوش بت شکن

خدای ما دوباره سنگ و چوب شد نیامدی

تمام طول هفته را در انتظار جمعه ام

دوباره صبح ظهر نه غروب شد نیامدی

http://www.youtube.com/watch?v=_rHrV2QhArA

سلام

مطمئنا همه شما نام زعفران را شنیده اید و آن را می شناسید و شاید به مانند من اصالتی از خراسان داشته باشید و آن را از کودکی شناخته و تولید کننده آن باشید  .. یا اگر نمی شناسیدش, لااقل زعفرانیه برایتان آشناست !!… قصد معرفی جامع زعفران را ندارم … هدفم از این یادداشت معرفی سایتی هست که در آن از زعفران به عنوان یکی از 21 غذا (محصول غذایی) گرانقیمت دنیا نام برده شده است … همانطور که در جایی دیگرزعفران را به عنوان گران تربن ادویه جهان معرفی نموده است ( آدرس سایت :http://www.wackyarchives.com/featured/worlds-most-expensive-foods.html)

 در این سایت,  در رابطه با  شماره 1 لیست , یعنی زعفران, آمده است : ” زعفران یک نوع ادویه یا چاشنی غذایست که از گل زعفران ( Crocus) بدست آمده و تهیه یک پوند (450 گرم) زعفران خشک , نیازمند  50 تا 75 هزار گل زعفران است … یعنی به اندازه یک زمین فوتبال که تمام آن  از گل زعفران پوشیده باشد !! ….. قیمت آن نیز بین 500 تا 5000 دلار برای هر پوند ( 1100 تا 11000 دلار به ازای هر کیلو) می باشد …..

 حال بهتر می توان فهمید که چرا به زعفران می گویند طلای سرخ ! … سالیانه 230 تن زعفران در دنیا تولید می شود که 170 تن آن در جنوب خراسان و بویژه در  شهرهای قاین, بیرجند, فردوس, بجستان, گناباد و تربت حیدریه تولید می گردد …. علت  سهم عظیم این منطقه در تولید جهانی, کویری بودن گیاه زعفران و نیز شرایط آب و هوایی ویژه این منطقه هست که در سایر نقاط کمتر مشاهده می گردد…   

در مورد سختی و دشواری تهیه زعفران از آغاز تا برداشت و باز کردن ( پاک کردن)  گلها و سرانجام خشک کردن و دسته بندی , بسیار شنیده بودم … ولی تاکنون به شخصه شاهد آن نبودم تا پارسال …

پارسال که سرباز بودم و بنا به دلایلی به قائن رفته بودم , یعنی پاییز … مصادف شد با فصل برداشت زعفران …  همه آنهایی که در قائن و برکوک زمین داشتند و کشت زعفرانی انجام داده بودند , از حدود 3 تا 4 صبح به آنجا رفته و تا زمان طلوع خورشید و بعضا 1-2 ساعت بعد آن به برداشت زعفران مشغول بودند …. زعفران می بایست قبل از طلوع خورشید برداشت شود …. بعد برداشت هم نوبت باز کردن و یا پاک کردن گلها بود …. یعنی جدا کردن کلاله قرمز رنگ گل (Stigmas)  از پرچم زرد رنگ آن (Stamens)…. که همان کلاله قرمز رنگ را خشک کرده و به عنوان زعفران مصرف می نمایند …. 

نحوه کار نیز بدین صورت است که گل را به دست راست گرفته و با دست چپ , کلاله را از گل جدا کرده و بین دو انگشت دست راست قرار داده و سپس باز کردن گل بعدی را شروع می کنند …

به هر حال , برای اولین بار عمل باز کردن گل زعفران را انجام داده و سختی آن را لمس کردم ! … هزاران گل را باید باز کنی تا شاید یک یا دو مثقال زعفران از آن بدست آید … این تنها بخش کوچکی از پروسه عظیم تولید زعفران بود ….!! بماند که درسایت فوق الذکر بر سختی به عمل آوری زعفران اشاره شده …

کاشت زعفران در ایران از قدمت 1000ساله برخوردار است . این گیاه رنگی و گرانبهای چندین ساله ، بدون ساقه است و پیاز دارد و چون درخاک کویر به عمل می آید، به طلای سرخ و یا طلای کویر شهرت یافته است . از هر 150گل ، یک گرم زعفران و از حدود 147 هزار گل تازه ، یک کیلو زعفران خشک به دست می آید. زعفران به علت طعم و رنگ و عطر عالی ، کاربردهای فراوانی در تولید فرآورده های غذایی ، دارویی و شیمیایی دارد و با توجه به محدودیت کشت و تولید، از فرآورده های گران قیمت به شمار می رود.

 ایران با متوسط تولید 100تن در سال ، در زمینه تولید زعفران مقام اول را دارد. اسپانیا با تولید متوسط 25تن ، مقام دوم و کشورهای هندوستان ، جزایر اسپرون روسیه ، سنگاپور، مالزی ، ژاپن ، تایوان ، چین ، فرانسه ، ایتالیا، آلمان ، استرالیا و یونان با تولید متوسط 25تن ، مجموعا مقام سوم را به خود اختصاص می دهند. مرکز اصلی پرورش این گیاه ، مناطق کویری و کم آب جنوب خراسان و سابقه زعفرانکاری در این منطقه ، به  700 سال پیش بازمی گردد. زعفران از محدود گیاهانی است که در شرایط سخت زیستی پرورش می یابد. با توجه به آن که جایگاه تاریخی زعفران در ایران بوده و منشا آن نیز ایران است ، این گیاه یکی از جذابیت های ویژه ایران به شمار می آید .

زَعفِران گیاهی دارویی و صنعتی است. گل زعفران که به بخش کلاله و یا قرمزی آن سر ریشه می‌گویند در ابتدای برداشت به رنگ قرمز روشن است ولی به مرور به رنگ قرمز تیره‌رنگ تبدیل می‌شود. تازه آن از عطر خوش طعمی برخوردار است و به غذاها طعم و لذت خاصی می‌دهد. برای کشاورزان در خراسان، زعفران (طلای سرخ) درآمد اصلی است. گیاهی که تنها دو بار در اول آبان‌ماه (قبل از محصول‌دهی) و اوایل آذرماه (در پایان محصول‌دهی)، به آب نیاز دارد و تا بهار، آب باران و برف برای آن کافی است. کاشت، داشت و برداشت آن فرصت‌های فراوان شغلی به وجود می‌آورد، حمل و نقل آن گران تمام نمی‌شود و توان ارزآوری دارد.

از آماری که به گونه‌ای نه چندان دقیق درباره زعفران و زعفران‌کاران ایران منتشر می‌شود، چنین بر می‌آید که بیشتر از صد هزار خانوار، به ویژه در شهرستان‌های تربت حیدریه، قائن، بجستان، فردوس، سرایان، گناباد و بیرجند در استان‌های خراسان جنوبی و رضوی، از این محصول روزگار می‌گذرانند. از ۲۳۰ تن زعفرانی که هر سال در جهان تولید می‌شود، حدود ۱۷۰ تن آن در خراسان به دست می‌آید و بقیه عمدتاً در اسپانیا، یونان، مراکش، هند و افغانستان تولید می‌شود.

در منتهی الیه شرقی ایران در استان خراسان جنوبی و در جنوب شرقی قائن و شمال شرقی بیرجند روستایی به نام برکوک وجود دارد که اکثر اهالی آن روحانی هستند. روستای برکوک تا هر دو شهر بیرجند و قائن ۴۵ کیلومتر و تا مرز افغانستان ۱۵۰ کیلومترفاصله دارد.

در این روستا صد و هشتاد خانوار، ششصد و پنجاه نفر، زندگی می‌ کنند که در حدود صد خانوار از آنها روحانی هستند. بیشتر اهالی روستا ازعلت تعداد زیاد روحانیون در روستای خود خبر ندارند و به آن افتخار می ‌کنند اما به نظر می‌رسد روستای برکوک سد دفاعی شیعیان دوازده امامی در دامنه کوه های قهستان یعنی دومین مرکز نفوذ اسماعیلیان پس ازمنطقه الموت بوده است.

در نزدیکی برکوک دو روستای "خشک" و "کلات" قرار دارد که اکثریت جمعیت آنها اسماعیلیه هستند.

امکانات روستا

محمد خوئی برکوکی رئیس شورای روستا و مدیر مدرسه برکوک است. او می گوید: خانه بهداشت روستا در سال شصت و دو تاسیس شده. در سال شصت و چهار برق روستا، در سال هفتاد و چهار آب روستا و در سال هشتاد و چهار تلفن روستا کشیده شده است. همچنین در سال هشتاد و پنج مدرسه روستا توسط خیرین بازسازی شده است. مدارس در سطوح ابتدایی و راهنمایی هستند و برای دوره دبیرستان دانش آموزان باید به یکی از دو شهر بیرجند یا قائن بروند. مشکل جدید آنها این است که با توجه به کاهش جمعیت دانش آموزی باید پایه‌های مختلف را در کنار هم تدریس کنند که این کار معلمان را سخت می ‌کند.

مهاجرت و مشکلات

به گفته خویی کمبود اشتغال و امکانات از طرفی و راحت طلبی نسل جدید از طرف دیگر باعث شده که همچون بسیاری از روستاهای ایران این روستا نیز شاهد مهاجرتهای فراوانی باشد. هر چند چاههای عمیق وضع آب را برای آنها بهتر کرده و باعث شده مهاجرت در این روستا نسبت به روستاهای اطراف کمتر باشد.

او می گوید هر خانواده روستایی در حدود ده ساعت آب دارد. اگر این خانوده سه تا پسر داشته باشد و آنها بخواهند از پدرشان جدا شوند این ده ساعت آب به هیچ وجه برای این خانوار کافی نیست.

خشکسالی

مشکل جدید منطقه بی آبی و خشکسالی است. از آغاز دهه هشتاد منطقه خراسان دچار خشکسالی عجیب و دیرپایی است که باعث از بین رفتن بسیاری از محصولات کشاورزی کشاورزان شده و تنها وجود دو محصول مقاوم زرشک و زعفران تا حدودی زندگی آنها را نجات داده است. به نظر می‌ رسد مجموع این عوامل باعث شده بسیاری از روستائیان روستاها را ترک کنند و با حاشیه نشینی در شهرهایی چون بیرجند، قائن، مشهد و تهران با کارگری زندگی خود را بگذرانند.

http://www.mibosearch.com/Dictionary.aspx?wId=61167&DicName=dehkhoda&word=%D8%A8%D8%B1%DA%A9%D9%88%DA%A9

مسئول کانون فرهنگی تبلیغی امیرالمؤمنین در روستای برکوک گفت: اعضای کانون فرهنگی تبلیغی امیرالمؤمنین روستای برکوک هر هفته در کوهپیمایی شرکت می نمایند.

به گزارش روابط عمومی سازمان تبلیغات اسلامی خراسان جنوبی: حبیبی گفت: این کوهپیمایی به همت کانون فرهنگ تبلیغی امیرالمؤمنین، پایگاه بسیج و روحانی مستقر در این روستا با صعود به ارتفاعات میسک انجام می شود.

وی افزود: پس از صعود به این ارتفاعات شرکت کنندگان دعای پرفیض ندبه را  قرائت نموده و از بیانات گهربار حجت الاسلام اسماعیلی پیرامون طبیعت، نیازها، مراسمات، اعمال و مسائل روزمره انسان استفاده می نمایند.

برگرفته شده از سایت سازمان تبلیغات اسلامیwww.ido.ir

به نام خدا به یاد خدا برای خدا

با عرض سلام خدمت همه شما عزیزان به خصوص برکوکیهای عزیز و دوست داشتنی

با توجه به اینکه همه ما در برابر همه مسائل پیرامون خود مسئول هستیم بر آن شدیم تا برکوک این نام نا آشنا برای همگان را به گوش همه برسانیم و  اطلاعاتی در زمینه های گوناگون از جمله مذهبی و فرهنگی و اقتصادی و ... را در اختیار همگان قرار دهیم

در ضمن از همه شما عزیزان درخواست میگردد در صورت داشتن اطلاعات قدیمی حتما ما را در برآورده کردن  این امر خطیر یاری نمائید

با تشکر

به زودی خواهم آمد